Complete Guide to Shri Hanumat Stotram
Introduction to Shri Hanumat Stotram
Shri Hanumat Stotram is a devotional hymn that celebrates the divine qualities, extraordinary strength, and unwavering devotion of Lord Hanuman — the supreme devotee (Bhakta) of Lord Rama. This stotram praises Hanuman's countless virtues including his unmatched physical power, scholarly wisdom, selfless service, and absolute surrender to his beloved Lord Rama.
Spiritual Significance of Shri Hanumat Stotram
Lord Hanuman represents the ideal of perfect devotion (Bhakti) combined with supreme power (Shakti). His worship through this stotram bestows courage, strength, wisdom, and protection. Hanuman is believed to be immortal (Chiranjeevi) and present wherever the Ramayana is recited, making his stotram especially potent for those seeking divine protection and inner strength.
Shri Hanumat Stotram Lyrics
॥ वीरविंशतिकाख्यं श्री हनुमत्स्तोत्रम् ॥
लाङ्गूलमृष्टवियदम्बुधिमध्यमार्ग
मुत्प्लुत्ययान्तममरेन्द्रमुदो निदानम्।
आस्फालितस्वकभुजस्फुटिताद्रिकाण्डं
द्राङ्मैथिलीनयननन्दनमद्य वन्दे॥1॥
मध्येनिशाचरमहाभयदुर्विषह्यं
घोराद्भुतव्रतमियं यददश्चचार।
पत्ये तदस्य बहुधापरिणामदूतं
सीतापुरस्कृततनुं हनुमन्तमीडे॥2॥
यः पादपङ्कजयुगं रघुनाथपत्न्या
नैराश्यरूषितविरक्तमपि स्वरागैः।
प्रागेव रागि विदधे बहु वन्दमानो
वन्देञ्जनाजनुषमेष विशेषतुष्ट्यै॥3॥
ताञ्जानकीविरहवेदनहेतुभूतान्
द्रागाकलय्य सदशोकवनीयवृक्षान्।
लङ्कालकानिव घनानुदपाटयद्यस्तं
हेमसुन्दरकपिं प्रणमामि पुष्ट्यै॥4॥
घोषप्रतिध्वनितशैलगुहासहस्र
सम्भान्तनादितवलन्मृगनाथयूथम्।
अक्षक्षयक्षणविलक्षितराक्षसेन्द्रमिन्द्रं
कपीन्द्रपृतनावलयस्य वन्दे॥5॥
हेलाविलङ्घितमहार्णवमप्यमन्दं
धूर्णद्गदाविहतिविक्षतराक्षसेषु।
स्वम्मोदवारिधिमपारमिवेक्षमाणं
वन्देऽहमक्षयकुमारकमारकेशम्॥6॥
जम्भारिजित्पसभलम्भितपाशबन्धं
ब्रह्मानुरोधमिव तत्क्षणमुद्वहन्तम्।
रौद्रावतारमपि रावणदीर्घदृष्टि
सङ्कोचकारणमुदारहरिं भजामि॥7॥
दर्पोन्नमन्निशिचरेश्वरमूर्धचञ्चत्कोटीरचुम्बि
निजबिम्बमुदीक्ष्य हृष्टम्।
पश्यन्तमात्मभुजयन्त्रणपिष्यमाण
तत्कायशोणितनिपातमपेक्षि वक्षः॥8॥
अक्षप्रभृत्यमरविक्रमवीरनाशक्रोधादिव
द्रुतमुदञ्चितचन्द्रहासाम्।
निद्रापिताभ्रघनगर्जनघोरघोषैः
संस्तम्भयन्तमभिनौमि दशास्यमूर्तिम्॥9॥
आशंस्यमानविजयं रघुनाथधाम
शंसन्तमात्मकृतभूरिपराक्रमेण।
दौत्ये समागमसमन्वयमादिशन्तं
वन्दे हरेः क्षितिभृतः पृतनाप्रधानम्॥10॥
यस्यौचितीं समुपदिष्टवतोऽधिपुच्छ
दम्भान्धितां धियमपेक्ष्य विवर्धमानः।
नक्तञ्चराधिपतिरोषहिरण्यरेता
लङ्कां दिधक्षुरपतत्तमहं वृणोमि॥11॥
क्रन्दन्निशाचरकुलां ज्वलनावलीढैः
साक्षाद्गृहैरिवबहिः परिदेवमानाम्।
स्तब्धस्वपुच्छतटलग्नकृपीटयोनि
दन्दह्यमाननगरीं परिगाहमानाम्॥12॥
मूर्तैर्गृहासुभिरिव द्युपुरं व्रजद्भिर्व्योम्नि
क्षणं परिगतं पतगैर्ज्वलद्भिः।
पीताम्बरं दधतमुच्र्छितदीप्ति पुच्छं
सेनां वहद्विहगराजमिवाहमीडे॥13॥
स्तम्भीभवत्स्वगुरुबालधिलग्नवह्नि
ज्वालोल्ललद्ध्वजपटामिव देवतुष्ट्यै।
वन्दे यथोपरि पुरो दिवि दर्शयन्तमद्यैव
रामविजयाजिकवैजयन्तीम्॥14॥
रक्षश्चयैकचितकक्षकपूश्चितौ यः
सीताशुचो निजविलोकनतो मृतायाः।
दाहं व्यधादिव तदन्त्यविधेयभूतं
लाङ्गूलदत्तदहनेन मुदे स नोऽस्तु॥15॥
आशुद्धये रघुपतिप्रणयैकसाक्ष्ये
वैदेहराजदुहितुः सरिदीश्वराय।
न्यासं ददानमिव पावकमापतन्तमब्धौ
प्रभञ्जनतनूजनुषं भजामि॥16॥
रक्षस्स्वतृप्तिरुडशान्तिविशेषशोण
मक्षक्षयक्षणविधानमितात्मदाक्ष्यम्।
भास्वत्प्रभातरविभानुभरावभासं
लङ्काभयंकरममुं भगवन्तमीडे॥17॥
तीर्त्वोदधि जनकजार्पितमाप्य चूडारत्नं
रिपोरपि पुरं परमस्य दग्ध्वा।
श्रीरामहर्षगलदश्वभिषिच्यमानं
तं ब्रह्मचारिवरवानरमाश्रयेऽहम्॥18॥
यः प्राणवायुजनितो गिरिशस्य शान्तः
शिष्योऽपि गौतमगुरुर्मुनिशङ्करात्मा।
हृद्यो हरस्य हरिवद्धरितां गतोऽपि
धीधैर्यशास्त्रविभवेऽतुलमाश्रये तम्॥19॥
स्कन्धेऽधिवाह्य जगदुत्तरगीतिरीत्या
यः पार्वतीश्वरमतोषयदाशुतोषम्।
तस्मादवाप च वरानपरानवाप्यान्
तं वानरं परमवैष्णवमीशमीडे॥20॥
उमापतेः कविपतेः स्तुतिर्बाल्यविजृम्भिता।
हनूमतस्तुष्टयेऽस्तु वीरविंशतिकाभिधा॥21॥
॥ इति श्री कविपत्युपनामकोमापति शर्मद्विवेदिविरचितं
वीरविंशतिकाख्यं श्रीहनुमत्स्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥
॥ Viravimshatikakhyam Shri Hanumatstotram ॥
Langulamrishtaviyadambudhimadhyamarga
Mutplutyayantamamarendramudo Nidanam।
Asphalitasvakabhujasphutitadrikandam
Dranmaithilinayananandanamadya Vande॥1॥
Madhyenishacharamahabhayadurvishahyam
Ghoradbhutavratamiyam Yadadashchachara।
Patye Tadasya Bahudhaparinamadutam
Sitapuraskritatanum Hanumantamide॥2॥
Yah Padapankajayugam Raghunathapatnya
Nairashyarushitaviraktamapi Svaragaih।
Prageva Ragi Vidadhe Bahu Vandamano
Vandenjanajanushamesha Visheshatushtyai॥3॥
Tanjanakivirahavedanahetubhutan
Dragakalayya Sadashokavaniyavrikshan।
Lankalakaniva Ghananudapatayadyastam
Hemasundarakapim Pranamami Pushtyai॥4॥
Ghoshapratidhvanitashailaguhasahasra
Sambhantanaditavalanmriganathayutham।
Akshakshayakshanavilakshitarakshasendramindram
Kapindrapritanavalayasya Vande॥5॥
Helavilanghitamaharnavamapyamandam
Dhurnadgadavihativikshatarakshaseshu।
Svammodavaridhimaparamivekshamanam
Vandeahamakshayakumarakamarakesham॥6॥
Jambharijitpasabhalambhitapashabandham
Brahmanurodhamiva Tatkshanamudvahantam।
Raudravataramapi Ravanadirghadrishti
Sankochakaranamudaraharim Bhajami॥7॥
Darponnamannishichareshvaramurdha-chanchatkotirachumbi
Nijabimbamudikshya Hrishtam।
Pashyantamatmabhujayantranapishyamana
Tatkayashonitanipatamapekshi Vakshah॥8॥
Akshaprabhrityamara-vikramaviranashakrodhadiva
Drutamudanchitachandrahasam।
Nidrapitabhraghanagarjanaghoraghoshaih
Samstambhayantamabhinaumi Dashasyamurtim॥9॥
Ashamsyamanavijayam Raghunathadhama
Shamsantamatmakritabhuriparakramena।
Dautye Samagamasamanvayamadishantam
Vande Hareh Kshitibhritah Pritanapradhanam॥10॥
Yasyauchitim Samupadishtavatoadhipuchchha
Dambhandhitam Dhiyamapekshya Vivardhamanah।
Naktancharadhipatiroshahiranyareta
Lankam Didhakshurapatattamaham Vrinomi॥11॥
Krandannishacharakulam Jvalanavalidhaih
Sakshadgrihairivabahih Paridevamanam।
Stabdhasvapuchchhatatalagnakripitayoni
Dandahyamananagarim Parigahamanam॥12॥
Murtairgrihasubhiriva Dyupuram Vrajadbhirvyomni
Kshanam Parigatam Patagairjvaladbhih।
Pitambaram Dadhatamuchrchhitadipti Puchchham
Senam Vahadvihagarajamivahamide॥13॥
Stambhibhavatsvagurubaladhilagnavahni
Jvalollaladdhvajapatamiva Devatushtyai।
Vande Yathopari Puro Divi Darshayantamadyaiva
Ramavijayajikavaijayantim॥14॥
Rakshashchayaikachitakakshakapushchitau Yah
Sitashucho Nijavilokanato Mritayah।
Daham Vyadhadiva Tadantyavidheyabhutam
Languladattadahanena Mude Sa Noastu॥15॥
Ashuddhaye Raghupatipranayaikasakshye
Vaideharajaduhituh Saridishvaraya।
Nyasam Dadanamiva Pavakamapatantamabdhau
Prabhanjanatanujanusham Bhajami॥16॥
Rakshassvatriptirudashantivisheshashona
Makshakshayakshanavidhanamitatmadakshyam।
Bhasvatprabhataravibhanubharavabhasam
Lankabhayamkaramamum Bhagavantamide॥17॥
Tirtvodadhi Janakajarpitamapya Chudaratnam
Riporapi Puram Paramasya Dagdhva।
Shriramaharshagaladashvabhishichyamanam
Tam Brahmacharivaravanaramashrayeaham॥18॥
Yah Pranavayujanito Girishasya Shantah
Shishyoapi Gautamagururmunishankaratma।
Hridyo Harasya Harivaddharitam Gatoapi
Dhidhairyashastravibhaveatulamashraye Tam॥19॥
Skandheadhivahya Jagaduttaragitiritya
Yah Parvatishvaramatoshayadashutosham।
Tasmadavapa Cha Varanaparanavapyan
Tam Vanaram Paramavaishnavamishamide॥20॥
Umapateh Kavipateh Stutirbalyavijrimbhita।
Hanumatastushtayeastu Viravimshatikabhidha॥21॥
॥ Iti Shri Kavipatyupanamakomapati Sharmadvivedivirachitam
Viravimshatikakhyam Shrihanumatstotram Sampurnam ॥
Verse-by-Verse Meaning of Vira Vimshatika — Shri Hanumat Stotram
1 First Verse
मुत्प्लुत्ययान्तममरेन्द्रमुदो निदानम्।
आस्फालितस्वकभुजस्फुटिताद्रिकाण्डं
द्राङ्मैथिलीनयननन्दनमद्य वन्दे॥
2 Second Verse
घोराद्भुतव्रतमियं यददश्चचार।
पत्ये तदस्य बहुधापरिणामदूतं
सीतापुरस्कृततनुं हनुमन्तमीडे॥
3 Third Verse
नैराश्यरूषितविरक्तमपि स्वरागैः।
प्रागेव रागि विदधे बहु वन्दमानो
वन्देञ्जनाजनुषमेष विशेषतुष्ट्यै॥
4 Fourth Verse
द्रागाकलय्य सदशोकवनीयवृक्षान्।
लङ्कालकानिव घनानुदपाटयद्यस्तं
हेमसुन्दरकपिं प्रणमामि पुष्ट्यै॥
5 Fifth Verse
सम्भान्तनादितवलन्मृगनाथयूथम्।
अक्षक्षयक्षणविलक्षितराक्षसेन्द्रमिन्द्रं
कपीन्द्रपृतनावलयस्य वन्दे॥
6 Sixth Verse
धूर्णद्गदाविहतिविक्षतराक्षसेषु।
स्वम्मोदवारिधिमपारमिवेक्षमाणं
वन्देऽहमक्षयकुमारकमारकेशम्॥
7 Seventh Verse
ब्रह्मानुरोधमिव तत्क्षणमुद्वहन्तम्।
रौद्रावतारमपि रावणदीर्घदृष्टि
सङ्कोचकारणमुदारहरिं भजामि॥
8 Eighth Verse
निजबिम्बमुदीक्ष्य हृष्टम्।
पश्यन्तमात्मभुजयन्त्रणपिष्यमाण
तत्कायशोणितनिपातमपेक्षि वक्षः॥
9 Ninth Verse
द्रुतमुदञ्चितचन्द्रहासाम्।
निद्रापिताभ्रघनगर्जनघोरघोषैः
संस्तम्भयन्तमभिनौमि दशास्यमूर्तिम्॥
10 Tenth Verse
शंसन्तमात्मकृतभूरिपराक्रमेण।
दौत्ये समागमसमन्वयमादिशन्तं
वन्दे हरेः क्षितिभृतः पृतनाप्रधानम्॥
11 Eleventh Verse
दम्भान्धितां धियमपेक्ष्य विवर्धमानः।
नक्तञ्चराधिपतिरोषहिरण्यरेता
लङ्कां दिधक्षुरपतत्तमहं वृणोमि॥
12 Twelfth Verse
साक्षाद्गृहैरिवबहिः परिदेवमानाम्।
स्तब्धस्वपुच्छतटलग्नकृपीटयोनि
दन्दह्यमाननगरीं परिगाहमानाम्॥
13 Thirteenth Verse
क्षणं परिगतं पतगैर्ज्वलद्भिः।
पीताम्बरं दधतमुच्र्छितदीप्ति पुच्छं
सेनां वहद्विहगराजमिवाहमीडे॥
14 Fourteenth Verse
ज्वालोल्ललद्ध्वजपटामिव देवतुष्ट्यै।
वन्दे यथोपरि पुरो दिवि दर्शयन्तमद्यैव
रामविजयाजिकवैजयन्तीम्॥
15 Fifteenth Verse
सीताशुचो निजविलोकनतो मृतायाः।
दाहं व्यधादिव तदन्त्यविधेयभूतं
लाङ्गूलदत्तदहनेन मुदे स नोऽस्तु॥
16 Sixteenth Verse
वैदेहराजदुहितुः सरिदीश्वराय।
न्यासं ददानमिव पावकमापतन्तमब्धौ
प्रभञ्जनतनूजनुषं भजामि॥
17 Seventeenth Verse
मक्षक्षयक्षणविधानमितात्मदाक्ष्यम्।
भास्वत्प्रभातरविभानुभरावभासं
लङ्काभयंकरममुं भगवन्तमीडे॥
18 Eighteenth Verse
रिपोरपि पुरं परमस्य दग्ध्वा।
श्रीरामहर्षगलदश्वभिषिच्यमानं
तं ब्रह्मचारिवरवानरमाश्रयेऽहम्॥
19 Nineteenth Verse
शिष्योऽपि गौतमगुरुर्मुनिशङ्करात्मा।
हृद्यो हरस्य हरिवद्धरितां गतोऽपि
धीधैर्यशास्त्रविभवेऽतुलमाश्रये तम्॥
20 Twentieth Verse
यः पार्वतीश्वरमतोषयदाशुतोषम्।
तस्मादवाप च वरानपरानवाप्यान्
तं वानरं परमवैष्णवमीशमीडे॥
✦ Concluding Verse (Verse 21)
हनूमतस्तुष्टयेऽस्तु वीरविंशतिकाभिधा॥
Spiritual Benefits of Reciting Shri Hanumat Stotram
Spiritual Growth
- Divine Grace: Attracts the special blessings and protection of Lord Hanuman
- Inner Peace: Brings tranquility and contentment to the mind
- Positive Energy: Develops an attitude of gratitude and spiritual awareness
- Spiritual Progress: Enhances devotion and deepens spiritual understanding
Material and Worldly Benefits
- Obstacle Removal: Clears impediments from the path of progress
- Success: Enhances success in academic, professional, and personal endeavors
- Protection: Provides divine protection from negative forces and energies
- Family Harmony: Promotes peace and understanding among family members
Health and Well-being
- Mental Clarity: Enhances focus, concentration, and decision-making
- Stress Relief: Reduces anxiety and promotes emotional balance
- Physical Vitality: Supports overall health and well-being
- Karmic Purification: Helps dissolve accumulated negative karma
How to Chant Shri Hanumat Stotram: Complete Guide
Preparation for Chanting
- Personal Cleanliness: Take a bath and wear clean clothes
- Sacred Space: Sit in a clean, quiet place facing east or north
- Deity Image: Place an image or idol of Lord Hanuman before you
- Light a Lamp: Light a ghee or sesame oil lamp for auspiciousness
- Mental Preparation: Calm the mind with a few minutes of deep breathing
Step-by-Step Chanting Process
- Invocation: Begin with a brief prayer to Lord Hanuman
- Sankalpa: State your intention (spiritual growth, protection, or specific purpose)
- Recitation: Chant the stotram with clear pronunciation and devotional feeling
- Meditation: After chanting, sit quietly and meditate on the deity's form
- Prayer: Offer your heartfelt prayers and express gratitude
Important Guidelines
- Maintain regularity — daily practice yields the best results
- Chant with genuine devotion rather than mere mechanical repetition
- Try to understand the meaning of the verses for deeper spiritual impact
- Maintain a vegetarian diet on days of special devotion
- Share the merit of your practice by praying for the welfare of all beings
Best Times to Recite Shri Hanumat Stotram
Daily Practice
- Early Morning: Brahma Muhurta (4:00 - 6:00 AM) for maximum spiritual benefit
- Evening: During sunset (Sandhya Kaal) for divine blessings
- Before Sleep: For peaceful rest and divine protection through the night
Special Occasions
- Festival Days: During festivals associated with Lord Hanuman
- Ekadashi: Auspicious for spiritual practices and vrat observances
- Purnima (Full Moon): Enhanced spiritual energy for meditation and chanting
- Amavasya (New Moon): For removal of negative influences and karmic cleansing
Frequently Asked Questions about Hanumat Stotram
What is the Hanumat Stotram?
The Hanumat Stotram (हनुमत् स्तोत्रम्) is a comprehensive devotional hymn dedicated to Lord Hanuman (Hanumat is the stem form of Hanuman in Sanskrit). This stotram glorifies all aspects of Hanuman — his supreme devotion to Lord Rama, his extraordinary powers, his role in the Ramayana, his mastery of the scriptures, and his eternal presence as the chiranjeevi (immortal) protector of devotees. It is a complete prayer encompassing Hanuman's full divine nature.
What are the key attributes of Hanuman described in this stotram?
The stotram describes Hanuman's extraordinary attributes: son of Vayu (wind god) and Anjana; supreme devotee of Lord Rama; possessor of eight superhuman powers (Ashta Siddhi) and nine treasures (Nava Nidhi); master of all scriptures and grammar; destroyer of the demon army; lifter of the Sanjeevani mountain; burner of Lanka; chiranjeevi (immortal); and the repository of Ram Naam. He is simultaneously the greatest scholar, strongest warrior, and most devoted servant.
When should one recite the Hanumat Stotram?
The Hanumat Stotram is ideal for daily worship — especially on Tuesdays and Saturdays, during Hanuman Jayanti, on Purnima days, and during the month of Chaitra. It is recommended for morning recitation after bathing, facing south (Hanuman's direction) or facing a Hanuman image or idol. It is particularly effective during times of fear, illness, travel, or when seeking courage and protection.
What are the benefits of reciting the Hanumat Stotram?
Regular recitation grants Hanuman's comprehensive protection — against physical dangers, diseases, evil spirits, enemies, and misfortunes. It builds physical strength, mental courage, unwavering devotion, and scriptural knowledge. As Hanuman is Chiranjeevi (eternally living), he actively responds to sincere prayers. The stotram also develops Ram Bhakti (devotion to Lord Rama), as Hanuman is the gateway to Rama's grace.
What is the significance of Hanuman as Chiranjeevi?
Hanuman is one of the eight Chiranjeevis (immortals) who will live until the end of this cosmic cycle. This means he is not a deity of the past but an ever-present, living divine being who actively protects and guides devotees. His immortality was granted by Lord Rama and Sita after the Ramayana war. The Hanumat Stotram invokes this ever-present Hanuman, making the devotee's prayer an immediate, direct communication with a living deity.